علم در نهج البلاغه

قطع العلم عذر المتعللين .
علم ، عذر بهانه آوران و آنها كه از مسئوليت شانه خالى مى كنند را قطع كرده است .

صدر العاقل صندوق سره .
سينه خردمند، مخزن راز اوست .

ان كلام الحكماء اذا كان صوابا كان دواء، و اذا كان خطا كان داء .
همانا سخن حكيمان در صورتى كه درست باشد داروى شفابخش و اگر نادرست و خطا باشد درد و بيمارى است .
                                                                                  امام علی (ع)

« غذای داغ را بگذارید تا خنک شود و خوردن آن ممکن گردد. »

                                                                                   امام علی (ع)

خوردن غذای داغ علاوه بر اینکه ممکن است موجب وارد آمدن ضایعاتی در ناحیه دهان و حلق و مری و معده شود می تواند در عمل جذب و هضم غذا نیز اختلال ایجاد کند .

قيمه كل امرى ما يحسنه .
ارزش هر انسان ، به آن چيزى است كه مى داند.

الحكمه ضاله المومن ، فخذ الحكمه و لو من اهل النفاق .
حكمت ، گمشده مؤ من است ، پس آن را به دست آور، هر چند از اهل نفاق باشد.

                         امام علی علیه الاسلام

مماكتبه للاشتر حين ولاه مصر : و اكثر مدارسه العلماء، و منافثه مناقشه الحكماء، فى تثبيت ما صلح عليه امر بلادك ، و اقامه ما استقام به الناس ‍ قبلك .
در عهدنامه خود به مالك اشتر مى فرمايد: براى تقويت عواملى كه اوضاع سرزمين تو (مصر) را به سامان مى آورد و پيش از تو كار مردم به وسيله آن عوامل درستى و سامان مى گرفت ، با دانشمندان و فرزانگان بسيار به گفتگو و تبادل نظر بپرداز.
                                                 امام علی علیه الاسلام

« انسان نباید در هنگام خواب به صورت دمر بخوابد »

                                                                  امام علی علیه الاسلام

خوابیدن به پشت برای کار قلب و  دستگاه گوارس مضر است ولی در مورد روی دست راست خوابیدن چون از فشار بر قلب جلوگیری می کند تاکید شده است .

كل و عاء يضيق بما جعل فيه ، الا وعاء العلم ، فانه يتسع .
هر ظرفى به آنچه در او گذاشته مى شود تنگ مى گردد، جز ظرف علم كه هر چه به آن اضافه گردد پهناور مى شود.

ليس الخير ان يكثر مالك و ولدك ، ولكن الخير ان يكثر علمك و ان يعظم حلمك ، و ان تباهى الناس بعباده ربك .
خير آن نيست كه دارايى و فرزندت زياد شود؛ بلكه خير آن است كه علمت افزون و حلم و بردبارى ات بزرگ گردد و بتوانى در ميان مردم به پرستش ‍ پروردگارت مباهات كنى .
                                                     امام علی علیه الاسلام

ادا ارذل الله عبدا، حظر عليه العلم .
هرگاه خداوند بنده اى را (به خاطر گناهانش ) پست شمرد، تحصيل دانش را بر او ببندد.

لا خير فى الصمت عن الحكم ، كما انه لا خير فى القول بالجهل .
در سكوت از حكمت و دانش خيرى نيست ، چنانچه در گفتار از روى نادانى خيرى نيست .

منهومان لا يشبعان : طالب علم و طالب دنيا .
دو گرسنه اند كه سير نمى شوند: طالب علم و طالب دنيا.

                                   امام علی علیه الاسلام

« خوردن يك انگشت از عسل شفا است.»

                                                               امام علي (ع)                     
      

 خداوند متعال فرمود: از شكم زنبور ها شهدي كه به رنگ هاي گوناگون است بيرون مي آيد كه براي مردم درمان بسياري از بيماري ها است .

« هر دانه انار هنگامي كه در درون معده جاي مي گيرد ، قلب را سالم ، روح و روان را آرام و تا 40 شبانه روز انسان را از وسوسه هاي شيطاني دور مي سازد .»

                                                                                               امام علي عليه الاسلام


انار براي رشد اطفال ، تقويت ذهن و حافظه ، آرامش اعصاب و خونسازي بدن مفيد است . باز كننده رنگ صورت ، يرقان را درمان مي كند ، نوع شيرين آن مقوي قلب است و براي صاف كردن صدا موثر است . امام صادق عليه الاسلام مي فرمايند: نزد پيامبر (ص) ميوه اي محبوبتر از انار نبود . در سه آيه از آيات قرآن نيز به اين ميوه اشاره شده است و آن را يكي از ميوه هاي بهشتي برمي شمارد .

« جرعه جرعه نوشيدن شير موجب شفاي هر درد و مرضي است ، به جز مرگ »

                                                                                                       امام علي (ع)

خوراکتان را با نمک اغاز و با آن به پایان ببرید که اگر مردم خاصیت آن را می دانستند آن را بر پاد زهر ترجیح می دادند

                                                         امام علی (ع)

« پيش از غذا و بعد از آن ، ترنج بخوريد ؛ زيرا خاندان پيامبر (ص) چنين مي كردند .»

                                                                                       امام علي (ع)

ترنج ميوه ايست از جنس مركبات كه از نارنج بزرگتر و بسيار معطر تر مي باشد . خوردن ان رنگ صورت را روشن مي كند و لكه هاي روي پوست را مي برد و براي تقويت قلب ، مغز ، كبد و معدخ موثر است و به هضم غذا كمك مي كند . گذا شتن پوست ان در بين لباس ها مانع از نفوذ حشرات مي شود و امروزه از پوست آن مربا درست مي كنند .

« خوردن روزانه 21 دانه كشميش سرخ در حالت ناشتا هر دردي را جز درد مردن درمان مي كند . »

                                                                      امام علي عليه السلام

يا كميل ! العلم خير من المال ، العلم يحرسك و انت تحرس المال . و المال تنقصه النفقه ، و العلم يزكو على الانفاق ، و صنيع المال يزول بزواله .
اى كميل ! دانش بهتر از مال است ؛ زيرا دانش تو را حفظ مى كند، در حالى كه تو بايد مال را حفظ كنى ، مال به خرج كردن ، كاهش مى يابد، ولى دانش با صرف كردن افزوده مى شود، آن كه ساخته مال است با زوال مال از بين مى رود.

الناس اعداء ما جهلوا.
مردم دشمن آن چيزى هستند كه نمى دانند.

من ابصر فهم ، و من فهم علم
هر كه خوب بنگرد، حق را فهميد، و هر كه حق را فهميد، دانشمند گرديد.
                                                              امام علی (ع)

خذ الحكمه انى كانت ، فان الحكمه تكون فى صدر المنافق فتلجلج فى صدره حتى تخرج فتسكن الى صواحبها فى صدر المومن .
حكمت را هر كجا باشد ياد گيريد؛ زيرا كه حكمت اگر در سينه منافق باشد پيوسته ناآرام است تا از آن جا خارج شده در سينه مؤ من در كنار صاحب خود آرام گيرد.

لا خير فى الصمت عن الحكم ؛ كما انه لا خير فى القول بالجهل .
در خاموش بودن از اظهار حكمت و دانش ، خيرى نيست به همان گونه كه در گفتن سخنان جاهلانه و بى ارزش خيرى يافت نمى شود. 
                                                                                            امام علی (ع)

 « زيتون و روغن آن از نفخ جلو گيري مي كند ،آب بدن را زياد مي كند و درخت مبا ركي است .»

 « پوست را نرم مي كند ، مغز را تقويت و عقل را زياد مي كن ، كار مجاري آبرسان پوست را آسان مي كند ، ژوليدگي مو را از بين مي برد ،رنگ پوست را روشن و زيبا مي كند . »

                                                                                                      امام علي (ع)

همچنين در آيه 35 سوره نور از درخت زيتون  به عنوان شجره مباركه ( درخت پر بركت ) ياد شده است

اعلم انه لا خير فى علم لا ينفع ، و لا ينتفع بعلم لا يحق تعلمه .
بدان كه در دانش ناسودمند خيرى نيست و آموختن دانشى كه سزاوار آموختن نيست ، سودى ندهد.

العلم وراثه كريمه .
دانش ميراثى است ارجمند.
                                                                           امام علی (ع)

« خرما بخوريد كه درمان همه درد ها است »

                                                                                       امام علي عليه السلام

خرما ميوه شيريني است ضد سرطان ، و به لحاظ  دارا بودن كمپلكسي از ويتامين ها در سلامتي انسان نقش به سزايي دارد خرما شخص لاغر را چاق مي كند و بر بينائي چشم و شنوايي گوش مي افزايد ، كم خوني را جبران و درد كمر ومفاصل را درمان مي كند .

« كدو بخوريد كه عقل را تقويت مي كند و پيامبر خدا از كدو خوششان مي آمد . »

                                                                                 امام علي عليه السلام

خوردن كدو علاوه بر زياد كردن عقل ، غم و اندوه را از بين مي برد ، در حفظ طراوت پوست مؤثر است ، براي رفع يرقان مفيد است ف براي پيش گيري از انواع سرطان مؤثر است  و سرخ كرده  آن اسهال را بند مي آورد .

اگر مقداري از پخته شده آن به مدت نيم ساعت روي پوست صورت ماليده شود ، پوست صورت را زيبا مي كند .

مرباي آن ضعف بدن را زايل مي كند ، لاغري مفرط را درمان مي تمايد ، نشاط فراوان را باعث مي شود و موجب نيرو و قدرت در انسان مي شود .

لا تقل ما لا تعلم ، و ان قل ما تعلم .
آنچه را كه نمى دانى مگو، گرچه آنچه را كه مى دانى اندك باشد.

                                                                                امام علی علیه السلام

« خوردن سيب موجب پاك شدن معده است»

                                                        امام علي عليه السلام

در روايتي از امام صادق آمده « اگر مردم از خواص سيب آگاهي داشتند بيماري هاي خود را به جز با سيب  مداوا نمي كردند . امروزه در علوم پزشكي ثابت شده اگر فردي روزانه يك عدد سيب بخورد ، هيچ گاه به بيماري مبتلا نمي شود .

خواص درماني سيب : آرام كننده و اشتها آور است ، خون را صاف مي كند ، مقوي كبد و معده است ، قدرت بيرون كردن سموم از بدن را دارد ، مانع تشكيل اسيد اوريك در بدن مي شود ، تصلّب شريان ها و تب هاي حصبه اي و زكام هاي سخت را درمان مي كند و ضد سرطان است .

مسواك زدن موجب خرسندي خدا است و از جمله سنت هاي پيامبر اكرم (ص) است و موجب خوشبويي دهان مي شود .

                                                              امام علي عليه السلام

لا شرف كالعلم .
شرافتى چون دانش نباشد

                                            امام علي عليه السلام

                                 « وحرصا ً في علم علماً في حلم »

« و از نشانه هاي تقوا پيشگان اينكه حريص در علمند و عليم در حلم »

                                                                                          امام علي (ع)